19 февруари, 2026
НСДП со загриженост реагира на Предлог-законот за високо образование, објавен на јавна расправа на владиниот систем ЕНЕР, кој наместо да ја зајакне улогата на универзитетите и да ги реши суштинските предизвици со кои се соочува високото образование, отвора сериозни дилеми за можно ограничување на автономијата и зголемување на политичкото влијание врз академската заедница.

Предлог-законот, во одредени делови, ѝ дава на извршната власт механизми за надзор и интервенција во одлуките на универзитетските органи, што е спротивно на принципите на демократските системи и академските слободи и создава ризик од централизација на моќта.
Оваа законска иницијатива доаѓа во период кога јавната дебата за автономијата на универзитетите се интензивира, а значаен дел од стручната и пошироката јавност предупредува дека предложените решенија може да доведат до назадување на академските стандарди и до подредување на универзитетите под политички контролни механизми.
Дополнително, професори на Правниот факултет „Јустинијан Први“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје — како водечка правна академска институција во земјата — укажуваат на потребата од доследна заштита на автономијата и правната сигурност во високото образование, изнесувајќи систематизирани и суштински забелешки во однос на предложените новини.
НСДП истовремено ја нотира и состојбата со платите во основното образование, каде што Владата доцни со исплатата и не ги почитува законските рокови, оставајќи ги наставниците без навремена исплата на јануарската плата и дополнително продлабочувајќи ја несигурноста во образовниот систем.
Во светло на наведеното, НСДП смета дека автономијата на универзитетите мора да остане неприкосновена, како темел на академските слободи, критичката мисла и квалитетот на образованието.
Предлог-законот треба да се повлече и да се преработи во вистинска и инклузивна соработка со академската заедница, студентите и релевантните стручни организации, пред да биде ставен на разгледување во Собранието.
НСДП ќе продолжи да стои на страната на професорите, студентите и граѓаните кои веруваат во значењето на слободното, независно и квалитетно високо образование — како предуслов за демократски и просперитетен развој на Република Северна Македонија.





